Emetimi i pestë e çon stokun e borxhit në 1.8 miliardë euro, 50% e borxhit publik në valutë, rreziku nga interesat në rritje.
Shqipëria mbylli të enjten e shkuar daljen e saj të pestë në tregjet e kapitalit për një emetuar një Eurobond. Edhe pse synimi ishte që të sigurohej një borxh në vlerën 700 milionë euro, sikurse ishte deklaruar nga qeveria dhe siç e parashikonte ligji i veçantë, nga tregu u morën 650 milionë euro.
Maturimi është më afatgjati me të cilin qeveria ka siguruar ndonjëherë një hua nga emetimet e vazhdueshme në instrumentin Eurobond me 10 vjet. Kuponi me të cilin u emetua ky borxh ishte 3.5% dhe interesi 3.75%. Nga ekspertët e tregut ata u vlerësuan tregues pozitivë për kushtet aktuale, por sigurisht jo një sukses i jashtëzakonshëm sikurse u lakua nga qeveria. Por cilat janë të dhënat që shihen si sukses i Shqipërisë në këtë treg dhe aspektet me rezerva?Afati i maturimit dhe interesi cilësohen si tregues të mirë në këtë transaksion të fundit, gjë që ka ardhur si rezultat i kushteve ende të mira në tregje. Thuajse në të gjithë rastet në ecurinë dhe interesat me të cilat Shqipëria ka siguruar borxhin në tregjet e kapitalit, sipas ekspertëve, përcaktuese ka qenë gjendja e përgjithshme në tregje, likuiditeti dhe oreksi i investitorëve për të investuar.
Por, interesi i investitorëve për Shqipërinë duket se këtë herë ka pësuar rënie në raport me Eurobondin e kaluar. Këtë e tregon qartë raporti i mbulimit. Nëse në Eurobondin e vitit 2020, ky raport ishte rreth 5 herë, nga 650 milionë euro që kishte shpallur qeveria, kërkesa e investitorëve ishte 3.2 miliardë euro, këtë vit raporti i mbulimit ishte vetëm 1.8, pra për 650 milionë euro, kërkesa nga investitorët për financim ishte 1.2 miliardë euro. Sigurisht kjo argumentohet edhe me faktin se kemi të bëjmë me një borxh më afatgjatë sesa ai i vitit paraardhës.
Fqinjët marrin gjithmonë interesa më të mira
Interesat e Eurobondeve shqiptare kanë ardhur gradualisht në ulje, dhe ky është një tregues pozitiv. Përtej kësaj, në raport me fqinjët nuk arrijmë asnjëherë të jemi me interesa më të leverdishme se ata. Mjaft që të marrim në analizë emetimet e bëra këtë vit në rajon. Maqedonia e Veriut, për shembull, në mars të këtij viti doli për herë të tetë të tregjet e kapitalitEmetoi 700 milionë euro, me afat 7-vjeçar dhe me interesin më të ulët historik të saj prej 1.62%. Fondet u përdorën për të rifinancuar Eurobondin e marrë në vitin 2014, prej 500 milionë eurosh, ndërsa diferenca prej 200 milionësh u përdor për të plotësuar deficitin buxhetor. Kërkesa për financimin e Eurobondit maqedonas ishte në vlerën 1.6 miliardë euro, me të paktën 130 investitorë të interesuar.
Në shkurt 2021 ishte Kroacia e cila emetoi dy Eurobonde me vlerë 2 miliardë euro në tregjet e kapitalit. Eurobondi i parë kishte vlerë 1 miliard euro dhe afati i maturimit ishte 12 vjet, me maturim në vitin 2033, me një kupon prej 1.125% që paguhet çdo vit dhe me interes 1.257%.
Ministria e Financave e Kroacisë, në atë kohë, deklaroi se Eurobondi i dytë ishte sërish 1 miliard euro dhe është më afatgjati i marrë ndonjëherë prej saj në tregjet e kapitalit (20-vjeçar, maturim në 2041). Kuponi i këtij borxhi ishte 1.750%, kurse interesi 1.788%.
Raporti i mbulimit për të dy Eurobondet e Kroacisë ishte 3.2, një nivel i cilësuar mjaft i mirë, po të kemi parasysh që nga qeveria kroate u kërkua një emetim 2 miliardë euro në një ditë. Eurobondet u përdorën për të rifinancuar Eurobondin që maturohej gjatë vitit dhe për shpenzimet buxhetore sipas nevojës.Luhatja e interesave në emetimet e Eurobondeve gjatë viteve ka qenë e lidhur me kushtet në tregjet ndërkombëtare në momentet përkatëse. Shqipëria ka një stok borxhi në instrumentin që njihet si Eurobond në vlerën 1.15 miliardë euro. Rritja e tij, me vlerë prej 650 milionë eurosh, sa u emetua zyrtarisht së fundmi, e çon stokun në vlerën 1.8 miliardë euro./ Revista Monitor
