Pas një shekulli trazirash, mirëpritja e Shqipërisë mbetet e pandryshuar ndërsa refugjatët kthehen për të rindërtuar identitetin e tyre kombëtar duke kontribuar në turizmin vendas, shkruan revista prestigjioze britanike, Condé Nast Traveller nga impresionet e një turisti të huaj përmes autores Stephanie Ravanelli.
Teksa shëtis nëpër blloqet sovjetike të Tiranës të pikturuara me ylber, Gjergji, një miku im nga Tirana më fton në shtëpi për drekë. “Të gjeta”, deklaron ai në heshtje, duke këmbëngulur se gruaja e tij e ka shtruar tashmë tryezën.
Së shpejti ulem përballë një mbulese tavoline të lyer me niseshte të ngarkuar me djathë të thartë mali, turshi të ndezura, mish qengji me maja rozmarine dhe shegë.
Pavarësisht një shekulli traume të thellë kombëtare, shqiptarët ende i përmbahen besës, kodit të lashtë të nderit, për t’i përqafuar të gjithë të huajt si një familje të munguar.
Pasi Musolini pushtoi fqinjin e tij të Adriatikut vetëm 27 vjet pas pavarësisë së Shqipërisë (pas më shumë se katër shekuj sundimi osman), hebrenjtë evropianë dhe shqiptarë u mbrojtën në male nga myslimanë dhe fshatarë katolikë si babai i Gjergjit e shumë të tjerë .
Për krimin e ardhjes nga një grup i pathyeshëm katolik, Gjergji u burgos më pas nën regjimin stalinist të pasluftës të Enver Hoxhës, një ekzaltim makthi i Jugosllavisë fqinje të Titos që e mbajti kombin nën mbikëqyrje, të mbyllur hermetikisht dhe agrar për pjesën tjetër të shekullit të 20-të.
Pastaj në 1997 erdhi lufta civile; kur pushteti i ri demokratik humbi paratë e popullit përmes firmave piramidale, u boshatisë në depozitat e kallashnikovëve të vjetër rusë dhe kinezë dhe u larguan shqiptarët, refugjatët e rinj të Europës.
Pikërisht në mozaikët e pjatave të Mesdheut lindor dhe jugor, shqiptarët po rikompozojnë identitetin e tyre të shkatërruar pas një brezi të rimëkëmbur, duke marinuar ngadalë një ndjenjë të re krenarie për kombin e tyre arkadian, tashmë në prag të anëtarësimit në BE.
Vijon
Atsh
