Duke përdorur rrezet elektronike, një ekip kërkimor ndërkombëtar i udhëhequr nga Qendra e Përshpejtimit Linear Stanford (SLAC) vëzhgoi në lëvizje të ngadaltë atë që ndodh gjatë lidhjeve midis molekulave.
Rezultatet e studimit u publikuan në revistën Nature dhe ndihmojnë për të kuptuar sjelljet e çuditshme të ujit, themelore për jetën në planet.
Uji ka veti të çuditshme në krahasim me shumicën dërrmuese të molekulave duke përfshirë një tension sipërfaqësor jashtëzakonisht të fortë (i cili lejon për shembull shumë insekte të “bëjnë patina” në sipërfaqen e tij), një aftësi e madhe për të ruajtur nxehtësinë duke ruajtur kështu temperatura të qëndrueshme në të gjithë planetin planet, dhe veçanërisht kur ngrin të ketë një densitet më të ulët se uji i lëngshëm.
Por për të analizuar më hollësisht se çfarë ndodh midis molekulave, studiuesit vendosën grimca shumë të holla uji (vetëm 100 nanometra, ose 1000 herë më të hollë se një qime) nën ‘dritën’ e elektroneve me energji të lartë dhe krijuan një lloj lëvizjeje të ngadaltë analizoni sjelljen e tyre dhe kërkoni ndonjë “çuditshmëri”.
Të dhënat treguan se kur molekulat ‘ndriçohen’, krijojnë dridhje të veçanta të cilat fillimisht çojnë atomet e hidrogjenit të tërheqin ato të oksigjenit dhe menjëherë më pas t’i largojnë ato me forcë, duke zgjeruar kështu hapësirën midis molekulave.
“Megjithëse është spekuluar se ky i ashtuquajtur efekt kuantik bërthamor është në zemër të shumë vetive të çuditshme të ujit, kjo është hera e parë që është vërejtur drejtpërdrejt,” tha Anders Nilsson, nga Universiteti i Stokholmit dhe një të autorëve të punimit.
‘’Eksperimenti ka hapur derën për një teknikë të re për të hetuar natyrën kuantike të lidhjeve të hidrogjenit dhe rolin që ato luajnë jo vetëm në ujë, por ndoshta në shumë procese të tjera kimike dhe biologjike’’, shtojnë studiuesit. /os/
