Ernesto Sabato fitoi famë ndërkombëtare për romanet e tij të errëta ekzistenciale dhe guximin e tij të madh moral si avokat i të drejtave të njeriut. Ai ishte fëmija i dy emigrantëve italianë nga provinca e Kozencës në Kalabri. Ernesto kishte lidhje të forta me arbëreshët nga origjina e të dy prindërve. Ai studioi fizikë dhe matematikë dhe u angazhua në kërkime në fizikën teorike, duke u thelluar edhe në studimet mbi relativitetin dhe fizikën moderne për të cilat fitoi një bursë studimi në Paris.
Gjatë viteve të qëndrimit në Paris, ra në kontakt me rrethe artistike të frymës surrealiste të cilat i zgjuan një prirje të re krijuese. Në fund të viteve 1940, ai shkoi gradualisht drejt përkushtimit ndaj letërsisë dhe artit duke jetuar më i izoluar në qytezën Pantanillo (Argjentinë).
Ernesto Sabato përtej artit dhe letërsisë, pati një rol të rëndësishëm në prizmin moral dhe përfaqesimin publik në Argjentinë, gjatë periudhë së rikthimit të demokracisë atje, duke drejtuar komisionin që hetoi shkeljet e të drejtave të njeriut gjatë diktaturës ushtarake.
Ai është autor i romanit të famshëm ekzistencialist “Tuneli” (El túnel). I botuar në vitin 1948 dhe i mbështetur me entuziazëm nga Albert Camus, trilleri psikologjik që krijoi reputacionin e tij letrar global. Ai e pasoi këtë me kryeveprën e tij të gjerë, “Mbi Heronjtë dhe Varret” (Sobre héroes y tumbas) në vitin 1961. Shtylla e të Drejtave të Njeriut: Përtej shkrimeve të tij, Sábato shërbeu si president i CONADEP (Komisioni Kombëtar për të Zhdukurit) në vitin 1983. Ai udhëhoqi hetimin monumental mbi terrorizmin e sponsorizuar nga shteti gjatë diktaturës ushtarake të Argjentinës, duke kulmuar me raportin historik dhe dënues të njohur si Nunca Más (“Kurrë më”).
Ernesto Sabato u nda nga jeta më 30 prill 2011.
/a.f/r.e/
